สแกนเพื่อดาวน์โหลด
MAKE logo
MAKE logo

หมดไฟ ทำยังไงดี? แชร์ 5 วิธีแก้ภาวะหมดไฟในการทำงาน

# อายุ 30+ ต้องรู้!

burn out.png หลายคนอาจเคยเจอกับความรู้สึกเหนื่อยล้า ไม่อยากทำงาน ขาดแรงบันดาลใจ ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout) และเริ่มสงสัยว่าถ้าหมดไฟ แก้ยังไงดี ซึ่งส่งผลกระทบทั้งด้านงานและสุขภาพจิต ในบทความนี้เรามาดู ในบทความนี้เรามาดูกันว่า หมดไฟแล้วแก้ยังไง ผ่าน 5 วิธีแก้ภาวะหมดไฟในการทำงานที่ทำได้จริงเช่น การจัดเวลาให้ตัวเองได้พักผ่อน การฝึก Mindfulness หรือการพูดคุยกับหัวหน้าเพื่อหาทางออกร่วมกัน เพื่อช่วยให้คุณกลับมามีไฟและสนุกกับการทำงานอีกครั้ง

ภาวะหมดไฟ (Burnout) คืออะไร

ภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout Syndrome) คือภาวะความเครียดเรื้อรังที่สะสมจากการทำงาน จนกลายเป็นเหมือน “มลพิษทางอารมณ์” ที่ไม่ได้รับการจัดการ โดยปัจจัยที่กระตุ้นอาจมาจากสภาพแวดล้อมในที่ทำงาน ความกดดันจากเพื่อนร่วมงาน หรือตัวงานเอง ซึ่งส่งผลให้เกิดความเหนื่อยล้า อ่อนแรง และมีทัศนคติในเชิงลบต่องานและองค์กร

ภาวะหมดไฟไม่ใช่เรื่องเล็ก

ภาวะหมดไฟในการทำงาน ไม่ใช่ความขี้เกียจหรือความเบื่อหน่ายทั่วไป แต่เป็นปัญหาสุขภาพที่ควรได้รับการดูแลอย่างจริงจัง องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ระบุให้ภาวะหมดไฟเป็นภาวะที่พบมากขึ้นในยุคปัจจุบัน และหากไม่จัดการอย่างเหมาะสม อาจส่งผลกระทบทั้งต่อสุขภาพจิตและร่างกายได้

เหนื่อยงานหรือหมดไฟ ความแตกต่างอยู่ตรงไหน?

burn out_01.png

ความเหนื่อยจากการทำงานกับภาวะหมดไฟแตกต่างกันชัดเจนที่ “การฟื้นตัว” โดย ความเหนื่อยงานเกิดจากการทำงานหนักในช่วงเวลาสั้น ๆ บวกกับการพักผ่อนไม่เพียงพอ เช่น ทำงานล่วงเวลาหรือมีงานด่วนเข้าหลายทางพร้อมกันและต้องรีบเคลียร์ ซึ่งเมื่อได้หยุดพักหรือเปลี่ยนบรรยากาศชั่วคราว ความเหนื่อยล้าก็มักบรรเทาลง ทำให้สามารถกลับมาทำงานได้ตามปกติ

แต่ในทางกลับกัน ภาวะหมดไฟเกิดจากความเครียดและความเหนื่อยล้าที่สะสมเป็นระยะเวลานาน และไม่สามารถฟื้นตัวได้จากการพักผ่อนเพียงอย่างเดียว คนที่หมดไฟมักมีอาการเหนื่อยตลอดเวลา วิตกกังวล หมดแรงบันดาลใจ และรู้สึกว่าตัวเองทำงานได้ไม่ดีเหมือนเดิม

อีกหนึ่งความแตกต่างที่สังเกตได้คือ ความรู้สึกที่มีต่องาน ความเหนื่อยล้าทั่วไปอาจทำให้ไม่อยากทำงานในบางวัน แต่ภาวะหมดไฟจะทำให้รู้สึกเบื่อหน่าย ห่างเหิน ไม่อยากเริ่มงาน และรู้สึกว่างานที่ตัวเองที่ทำไม่มีความหมาย ความรู้สึกเหล่านี้ เมื่อ[4]เกิดขึ้นต่อเนื่องอาจส่งผลกระทบต่อสมาธิ ประสิทธิภาพในการทำงาน รวมถึงความสัมพันธ์กับผู้อื่น จึงควรได้รับการดูแลที่เป็นระบบมากกว่าการพักผ่อนเพียงอย่างเดียว

ภาวะหมดไฟ เกิดจากอะไร

ภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout Syndrome) เกิดจากความเครียดในการทำงานที่สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยมีปัจจัยกระตุ้นทั้งจากภาระงาน ความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง และสภาพแวดล้อมในการทำงาน หากไม่ได้รับการแก้ไข อาจทำให้รู้สึกเหนื่อยล้า หมดแรงจูงใจ และรู้สึกห่างเหินจากงานมากขึ้น สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่

  • ทำงานหนักเกินไป ไม่มีเวลาพักผ่อน การมีงานล้นมือ ทำงานล่วงเวลาเป็นประจำ หรือนอนหลับไม่เพียงพอ ทำให้ร่างกายและจิตใจไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่
  • ไม่มีเวลาให้ตัวเอง เมื่อภาระงานหนักหรือมีเดดไลน์ที่กดดัน ก็อาจทำให้ไม่มีเวลาให้กับชีวิตส่วนตัว เพื่อน และครอบครัว ทำให้จิตใจโฟกัสอยู่แค่เรื่องงานอย่างเดียว
  • สภาพแวดล้อมการทำงานตึงเครียด เช่น ความคาดหวังสูงเกินไป เป้าหมายไม่ชัดเจน หรือมีแรงกดดันต่อเนื่อง จนรู้สึกควบคุมการทำงานของตัวเองได้ยาก
  • ความสัมพันธ์ในที่ทำงานไม่ดี ความขัดแย้งกับหัวหน้าหรือเพื่อนร่วมงาน รวมถึงการขาดแรงสนับสนุน อาจทำให้รู้สึกโดดเดี่ยวและต้องรับมือกับปัญหาอยู่คนเดียวเสมอ
  • ไม่เห็นคุณค่าในงานหรือไม่ได้รับการยอมรับ เมื่อรู้สึกว่างานที่ทำไม่มีความหมาย หรือไม่ได้รับการเห็นคุณค่า แรงจูงใจในการทำงานย่อมลดลง

ภาวะหมดไฟเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยไม่ใช่ทุกคนที่มีความเครียดจากการทำงานจะเกิดภาวะหมดไฟ การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของตัวเองจึงเป็นสิ่งสำคัญ เรามาลองเช็กอาการเบื้องต้นในหัวข้อถัดไปได้เลย

เช็กลิสต์สัญญาณของภาวะหมดไฟ

เพราะการทำงานย่อมตามมากับความเหนื่อยล้าและท้อแท้เป็นเรื่องปกติ แต่ภาวะหมดไฟจะแสดงออกทั้งในด้านร่างกาย จิตใจ และพฤติกรรม ฉะนั้นก่อนจะมองหาวิธีแก้ภาวะหมดไฟจากการทำงาน เรามาสำรวจตัวเองว่า มีอาการเหล่านี้บ้างมั้ย

อาการทางร่างกาย

  • รู้สึกอ่อนล้า เหนื่อยง่าย แม้จะนอนหลับหรือพักผ่อนเพียงพอ ซึ่งเป็นสัญญาณของความเครียดเรื้อรัง
  • มีอาการปวดหัว ปวดเมื่อย โดยไม่ทราบสาเหตุ
  • นอนหลับไม่สนิท หลับยาก หรือสะดุ้งตื่นกลางดึกบ่อย ๆ

อาการด้านอารมณ์และจิตใจ

  • ขาดแรงจูงใจในการทำงาน หรือไม่สนุกกับสิ่งที่เคยสนใจ
  • เบื่องานง่าย แค่คิดถึงงานก็รู้สึกหมดแรง
  • รู้สึกว่าทุกอย่างในชีวิตกลายเป็น “ภาระ” ซึ่งมักมาพร้อมกับความรู้สึกสิ้นหวัง
  • อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดหรือโกรธง่ายกว่าปกติ
  • มองว่าตนเองไร้ความสามารถ ขาดศักยภาพ หรือไม่มีประสิทธิภาพ

พฤติกรรมและทัศนคติ

  • รู้สึกห่างเหินจากงานและคนรอบตัว เริ่มอยากแยกตัวออกจากสังคม
  • หวาดระแวงหรือไม่ไว้ใจเพื่อนร่วมงาน
  • มีทัศนคติแง่ลบต่อที่ทำงาน ทำให้บรรยากาศการทำงานยิ่งตึงเครียด
  • ไม่มีสมาธิ ขาดเป้าหมายในการทำงาน

หมดไฟ แก้ยังไงดี? 5 วิธีแก้ภาวะหมดไฟในการทำงาน ที่เริ่มได้ตั้งแต่วันนี้

การรับมือกับภาวะหมดไฟในการทำงานอาจเริ่มจากวิธีง่าย ๆ ที่ทำได้ด้วยตัวเอง และขอคำปรึกษาหรือรับการบำบัดรักษาตามความเหมาะสม ลองพิจารณาแนวทางต่อไปนี้

  1. แยกเวลางานและเวลาพักผ่อนอย่างชัดเจน

การแบ่งเวลาให้ตัวเองได้พักจากงานอย่างจริงจัง เป็นหนึ่งในจุดเริ่มต้นของการฟื้นตัวจากภาวะหมดไฟ ลองปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันเพื่อให้มีเวลาพักผ่อนและดูแลตัวเองมากขึ้น โดยเริ่มจาก

  • แบ่งเวลางานและเวลาส่วนตัวให้ชัดเจน หลีกเลี่ยงการทำงานนอกเวลาหรือระหว่างวันหยุด
  • ใช้เทคนิคแบ่งเวลาทำงานและเวลาพัก เช่น Pomodoro โดยทำงาน 25 นาที พัก 5 นาที เมื่อครบ 4 รอบ ให้พักนานขึ้น 15–30 นาที เพื่อให้สมองได้ผ่อนคลายก่อนกลับมาทำงานต่อ
  • กำหนดเวลาเลิกงานให้ชัดเจน ปิดการแจ้งเตือนที่ไม่จำเป็น และหลีกเลี่ยงการเช็กข้อความงานหลังเลิกงาน เพื่อให้มีเวลาพักผ่อนอย่างเต็มที่

การพักระหว่างวันช่วยให้ร่างกายและสมองได้ผ่อนคลายจากการทำงานต่อเนื่อง โดยแต่ละคนอาจเหมาะกับช่วงเวลาทำงานและพักที่แตกต่างกัน จึงควรเลือกวิธีที่เข้ากับลักษณะงานและระดับสมาธิของตัวเอง นอกจากนี้ ควรพยายามนอนหลับให้เพียงพอ โดยคนวัยทำงานส่วนใหญ่ควรนอนอย่างน้อย 7 ชั่วโมงต่อคืน และสร้างนิสัยการนอนที่ดี เช่น เข้านอนให้เป็นเวลาและลดการใช้มือถือก่อนนอน

  1. ให้ความสำคัญกับการอยู่กับปัจจุบัน หรือ Mindfulness

การอยู่กับปัจจุบันไม่ได้หมายถึงการบังคับตัวเองให้คิดบวก แต่เป็นการฝึกสังเกตอารมณ์และทำความเข้าใจความรู้สึกของตัวเอง เช่น เมื่อรู้สึกเครียด ลองสำรวจว่ากำลังกังวลเรื่องอะไร เพื่อให้เข้าใจสาเหตุของความเครียดและรับมือกับอารมณ์ได้ดีขึ้น โดยสามารถฝึกได้ตามวิธีด้านล่างนี้

  • เมื่อรู้สึกหงุดหงิดหรือท้อใจ ลองสังเกตและยอมรับอารมณ์ของตัวเองโดยไม่ตัดสิน
  • ลองฝึกกำหนดลมหายใจวันละ 5–10 นาที หรือแบ่งเวลาอ่านหนังสือและทำงานอดิเรกที่ชอบ เพื่อให้จิตใจได้พักจากความคิดเรื่องงาน
  • เขียนบันทึกประจำวัน หรือ Journaling เพื่อระบายความรู้สึกและจัดระเบียบความคิด
  1. เปลี่ยนบรรยากาศรอบตัว

จริง ๆ แล้ว การเปลี่ยนบรรยากาศไม่จำเป็นต้องออกไปเที่ยวหรือเดินทางไกลเสมอไป เพราะการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตประจำวันก็ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายจากกิจวัตรเดิม ๆ ได้ เช่น

  • ออกไปเดินเล่นสูดอากาศช่วงพักกลางวัน

  • หากิจกรรมสนุก ๆ ทำหลังเลิกงาน

  • ลองย้ายมุมทำงาน หรือเปลี่ยนที่นั่งทำงาน

  • ตกแต่งพื้นที่ทำงานให้เป็นตัวเองมากยิ่งขึ้น

การเปลี่ยนบรรยากาศจะช่วยให้สมองได้พักจากความกดดันและหันมาใส่ใจกับสิ่งอื่นในชีวิตมากขึ้น อย่างไรก็ตาม หากความเหนื่อยล้าเกิดจากปัญหาเรื้อรัง เช่น งานล้นมือ หรือความขัดแย้งในที่ทำงาน การเปลี่ยนบรรยากาศเพียงชั่วคราวอาจไม่เพียงพอ จึงควรหาทางแก้ไขสาเหตุเหล่านี้ควบคู่กันไปด้วย

  1. พูดคุยกับหัวหน้าเพื่อหาทางออกร่วมกัน

การป้องกันและแก้ไขภาวะหมดไฟต้องอาศัยทั้งการปรับตัวของพนักงานและการสนับสนุนจากองค์กร เมื่อสังเกตได้ว่าตัวเองเริ่มมีอาการหมดไฟ ลองพูดคุยกับหัวหน้าตามแนวทางต่อไปนี้

  • เปิดใจพูดถึงความเหนื่อยล้าอย่างตรงไปตรงมา เพื่อหาทางออกร่วมกัน
  • ประเมินความสามารถในการรับงานของตัวเอง และขอปรับไทม์ไลน์ให้เหมาะสมกับปริมาณงาน
  • เสนอไอเดียหรือบทบาทใหม่ ๆ เพื่อให้ตัวเองได้ใช้ทักษะหรือความถนัดมากขึ้น

ก่อนพูดคุยกับหัวหน้า เราสามารถเตรียมข้อมูลเกี่ยวกับภาระงานและปัญหาที่พบ เพื่อช่วยกันหาทางออกที่สามารถทำได้จริง เช่น จัดลำดับงานใหม่ ขยายเวลา หรือเพิ่มคนเพื่อมาช่วยแบ่งเบาภาระ

  1. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อประเมินปัญหาและหาแนวทางดูแลที่เหมาะสม โดยเลือกผู้ให้คำปรึกษาตามสิ่งที่กำลังเผชิญอยู่ เช่น

  • นักจิตวิทยา: ช่วยทำความเข้าใจสาเหตุของความเครียด ฝึกทักษะรับมือกับอารมณ์ และวางแนวทางป้องกันภาวะหมดไฟในอนาคต
  • ที่ปรึกษาด้านอาชีพ (Career Coach): ช่วยประเมินเป้าหมายและความถนัดในการทำงาน เพื่อวางแผนพัฒนาตัวเองหรือเปลี่ยนงานให้เหมาะสมกับความต้องการมากขึ้น

หมดไฟหายขาดได้จริงไหม ป้องกันยังไงไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ?

ภาวะหมดไฟจากการทำงานสามารถดีขึ้นได้ หากมีการจัดการความเครียดและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ส่งผลต่อสุขภาพกายและใจ แต่การฟื้นตัวอาจต้องใช้เวลา และหากยังมีสาเหตุเดิม ๆ เช่น ภาระงานที่มากเกินไปหรือแรงกดดันในที่ทำงาน ก็อาจกลับมามีอาการได้อีก โดยวิธีป้องกันภาวะหมดไฟไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ มีแนวทางดังนี้

  • จัดลำดับความสำคัญของงาน และจัดการงานตามความเร่งด่วนแทนที่จะทำทุกอย่างพร้อมกัน
  • ให้ความสำคัญกับเวลาพักผ่อนโดยไม่คิดถึงเรื่องงาน เช่น หากิจกรรมที่ชอบหรือทำงานอดิเรกในวันเสาร์-อาทิตย์เป็นประจำ หรือใช้เวลากับครอบครัวและเพื่อนอย่างเต็มที่โดยไม่เปิดดูอีเมลหรือตารางงาน
  • พูดคุยกับคนที่ไว้ใจเมื่อรู้สึกเครียด และสื่อสารกับหัวหน้างานทันทีเมื่อภาระงานมากเกินไป
  • สังเกตสัญญาณเตือนของตัวเอง หากเริ่มรู้สึกล้าตลอดเวลา หรือหงุดหงิดง่าย ควรรีบหาสาเหตุและปรับเปลี่ยนก่อนอาการสะสม

แนวทางเหล่านี้ เราสามารถเริ่มทำได้ทันที ไม่ต้องรอให้ร่างกายหรือจิตใจถึงจุด “พัง” ก่อน การให้เวลากับตัวเอง ปรับพฤติกรรม วางแผนงานอย่างมีสติ จะช่วยให้ฟื้นฟูแรงใจ รักษาสมดุลชีวิต-งาน และป้องกันไม่ให้ภาวะหมดไฟในอนาคตได้

หมดไฟไม่หมดเงิน แค่มีแผนการเงินที่ดี

burn out_02.png

วิธีแก้ของคนหมดไฟในการทำงานไม่ว่าจะเป็นการหาออกทริปพักผ่อน การเปลี่ยนบรรยากาศทำงาน หรือการปรึกษานักจิตวิทยา/Career Coach ก็ต่างมีค่าใช้จ่ายทั้งนั้น การเตรียม “งบฮีลใจ” ไว้ให้ตัวเองจึงเป็นสิ่งที่คนทำงานทุกคนควรให้ความสำคัญ เพื่อให้เราสามารถดูแลตัวเองกายและใจได้อย่างเต็มที่ โดยปัจจุบันเราก็มีตัวช่วยดี ๆ อย่าง MAKE By KBank ที่จะช่วยในเรื่องการวางแผนจัดสรรการเงินที่ดี ไม่ต้องกังวลว่างบสำหรับทำกิจกรรมฮีลใจจะไปเบียดงบส่วนอื่น ๆ

  • วางแผนงบด้วย Cloud Pocket สร้างกระเป๋า “เก็บเงินไปเที่ยว” หรือ “ให้รางวัลตัวเอง” เพื่อแบ่งเงินไว้ใช้จ่าย ไม่ว่าจะเป็นค่าเดินทางท่องเที่ยวพักผ่อน ค่าเข้าคอร์สเรียนที่สนใจ หรือไว้ซื้อค่ากินอาหารอร่อย ๆ ในวันที่อารมณ์ไม่ดี เพื่อเติมแรงให้ตัวเองฮึดสู้ต่อไปได้
  • ออมเงินแบบสนุก ๆ ด้วยฟีเจอร์แผ่นออมเงิน ที่ให้เราสามารถตั้งยอดเงินที่ต้องการจะออมและแบ่งออมครั้งละน้อย ๆ แต่ต่อเนื่องจนถึงเป้าหมายได้ โดยฟีเจอร์นี้ช่วยให้เราเห็นเป้าหมายการออมได้ง่ายชัดเจน และติดตามได้ว่า ออมได้มากน้อยแค่ไหนแล้ว
  • สามารถเลือกใช้ Cloud Pocket เก็บเงินตามฝัน โดยจะช่วยแบ่งเป้าหมายใหญ่ เช่น “เที่ยวยุโรป” หรือ “ซื้อรถใหม่” ช่วยตั้งเป้าหมายในการออมรายเดือน โดยสามารถดูยอดที่ต้องการออมต่อเดือนได้ รวมไปถึงทุกครั้งที่ออมสำเร็จตามเป้าหมายยังสามารถเพิ่มรูปภาพลงในโพลารอยด์ เพื่อเป็นบันทึกความทรงจำที่ดีได้อีกด้วย

นอกจากวิธีแก้ภาวะหมดไฟจากการทำงานโดยตรง การมีแผนการเงินที่ดีจะทำให้เราโฟกัสตัวเองได้มากขึ้น มีเวลาและพลังเหลือพอให้กับการดูแลตัวเอง ลองทำอะไรใหม่ ๆ โดยไม่ต้องเครียดเรื่องเงิน

Banner SEO.png

กลับไปหน้าแรก

ฟีเจอร์ที่น่าสนใจ