

กองทุนขายได้เมื่อไหร่? โดยทั่วไปผู้ลงทุนสามารถขายคืนหน่วยลงทุนได้ตามเงื่อนไขของแต่ละกองทุน แต่ควรตรวจสอบวันและเวลารับคำสั่งขาย รวมถึงระยะเวลารอรับเงิน เพื่อวางแผนการลงทุนให้เหมาะสมกับเป้าหมายทางการเงิน
กองทุนรวมสามารถขายคืนหน่วยลงทุนได้ตามวันและเวลาที่กองทุนกำหนด โดยต้องตรวจสอบประเภทกองทุน รอบรับคำสั่งขาย และเวลาปิดรับคำสั่งขาย (Cut-off Time) ก่อนทำรายการ เพราะกองทุนแต่ละประเภทอาจมีเงื่อนไขแตกต่างกัน
โดยทั่วไป กองทุนแบ่งตามลักษณะการซื้อขายได้ดังนี้
สำหรับกองทุนเปิดทั่วไป ไม่ได้มีข้อกำหนดว่าต้องถือหน่วยลงทุนเป็นระยะเวลาเท่ากันทุกกองทุน แต่ควรตรวจสอบค่าธรรมเนียมการขายคืน โดยเฉพาะกรณีขายก่อนระยะเวลาที่กำหนด เพราะอาจมีค่าธรรมเนียมการขายคืนระยะสั้น (Short-term Trading Fee)
ส่วนกองทุนที่ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีจะมีเงื่อนไขการถือครองเพิ่มเติม เช่น
หากขายคืนกองทุนลดหย่อนภาษีก่อนครบเงื่อนไข อาจต้องคืนสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่เคยได้รับ พร้อมเงินเพิ่มตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร
ก่อนส่งคำสั่งขายคืนหน่วยลงทุน ควรตรวจสอบรายละเอียด 3 เรื่อง เพื่อให้ทราบว่าต้องทำรายการเมื่อไหร่ จะได้รับราคาเท่าไหร่ และต้องรอรับเงินนานแค่ไหน
*NAV (Net Asset Value) หรือมูลค่าทรัพย์สินสุทธิต่อหน่วยลงทุน คือ มูลค่าทรัพย์สินทั้งหมดที่กองทุนถืออยู่ เช่น หุ้นและตราสารหนี้ หลังหักหนี้สินของกองทุนแล้ว นำมาหารด้วยจำนวนหน่วยลงทุนทั้งหมด จึงได้เป็นมูลค่าของหน่วยลงทุน 1 หน่วย
ทั้งนี้วันและเวลารับคำสั่งขาย ค่าธรรมเนียม รวมถึงระยะเวลารอรับเงิน อาจแตกต่างกันในแต่ละกองทุน จึงควรตรวจสอบหนังสือชี้ชวนหรือ Fund Fact Sheet ก่อนขายคืนทุกครั้ง
ควรดูว่าผลการดำเนินงานและสัดส่วนการลงทุนยังสอดคล้องกับเป้าหมายที่วางไว้หรือไม่ โดยมี 4 เหตุผลที่อาจนำมาพิจารณาได้ดังนี้
เมื่อกองทุนสร้างผลตอบแทนได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ อาจเป็นจังหวะพิจารณาขายคืนหน่วยลงทุนเพื่อนำกำไรมาใช้ตามแผน เช่น ตั้งเป้าหมายว่าต้องการขายเมื่อกองทุนมีกำไร 5% ก็สามารถเลือกขายคืนทั้งหมดหรือขายเพียงบางส่วนเพื่อรับรู้กำไรได้
การกำหนดเป้าหมายผลตอบแทนตั้งแต่ก่อนลงทุนจะช่วยให้มีหลักเกณฑ์ในการตัดสินใจ และลดโอกาสขายตามอารมณ์เมื่อตลาดมีความผันผวน
หากกองทุนมีผลการดำเนินงานต่ำกว่าที่คาดหวังอย่างต่อเนื่อง ควรพิจารณาว่าสาเหตุมาจากภาวะตลาดหรือประสิทธิภาพในการบริหารกองทุน โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลได้จาก Fund Fact Sheet ซึ่งแสดงผลตอบแทนย้อนหลังและข้อมูลสำคัญของกองทุน
สิ่งที่ควรเปรียบเทียบ ได้แก่
หากผลการดำเนินงานต่ำกว่าดัชนีชี้วัดหรือกองทุนประเภทเดียวกันอย่างต่อเนื่อง อาจพิจารณาขายคืนหรือสับเปลี่ยนกองทุน (Switching) ไปยังกองทุนที่เหมาะสมกับเป้าหมายมากกว่า
เมื่อมูลค่าของสินทรัพย์แต่ละประเภทเปลี่ยนแปลงไปตามสภาวะตลาด สัดส่วนการลงทุนในพอร์ตอาจไม่เป็นไปตามแผนเดิม จึงอาจต้องขายกองทุนบางส่วนเพื่อปรับสมดุลพอร์ต (Rebalancing) ให้กลับมาอยู่ในระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้
ตัวอย่างเช่น หากตั้งเป้าหมายลงทุนในหุ้น 60% และตราสารหนี้ 40% แต่ตลาดหุ้นปรับตัวขึ้นจนสัดส่วนหุ้นเพิ่มเป็น 70% อาจขายกองทุนหุ้นบางส่วนแล้วนำเงินไปลงทุนในตราสารหนี้เพื่อรักษาสัดส่วนตามแผน
การปรับพอร์ตอาจทำทุก 6 เดือนหรือ 1 ปี หรือเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญที่ส่งผลต่อสัดส่วนการลงทุน
หากมีความจำเป็นต้องใช้เงิน เช่น ค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน ค่าเล่าเรียน หรือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ อาจพิจารณาขายกองทุนบางส่วนเพื่อนำเงินมาใช้ โดยควรประเมินความจำเป็นและผลกระทบต่อแผนการลงทุนระยะยาวด้วย
นอกจากนี้ หากพบทางเลือกการลงทุนอื่นที่สอดคล้องกับความรู้ ความเข้าใจ และระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้มากกว่า ก็อาจพิจารณาปรับเปลี่ยนพอร์ตได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม ควรให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางการเงินในชีวิตประจำวันก่อนเงินลงทุน โดยจัดสรรเงินสำรองฉุกเฉินและค่าใช้จ่ายจำเป็นให้เพียงพอ
ทั้งนี้ ไม่มีช่วงเวลาขายกองทุนที่เหมาะสมสำหรับทุกคน ควรพิจารณาเป้าหมาย ระยะเวลาลงทุน และสถานการณ์ทางการเงินของตัวเองเป็นหลัก
หลังจากส่งคำสั่งขายคืนหน่วยลงทุนแล้ว ผู้ลงทุนจะได้รับเงินตามระยะเวลาชำระเงินค่าขายคืน (Settlement Period) ซึ่งแตกต่างกันไปตามประเภทกองทุนและเงื่อนไขของแต่ละบริษัทจัดการกองทุน โดยกองทุนทั่วไปมักกำหนดระยะเวลาชำระเงินไม่เกิน 5 วันทำการนับจากวันที่รับซื้อคืน ส่วนกองทุนที่ลงทุนในต่างประเทศอาจมีวันหยุดของตลาดต่างประเทศเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย
ทั้งนี้ ผู้ลงทุนควรตรวจสอบวันที่คาดว่าจะได้รับเงินจาก Fund Fact Sheet หนังสือชี้ชวน หรือหน้าจอยืนยันคำสั่งขายของ บลจ. ก่อนทำรายการ โดยเฉพาะหากต้องการนำเงินไปใช้ตามกำหนดเวลา

การขายคืนหน่วยลงทุนของกองทุนรวมทั่วไปโดยหลักแล้ว กำไรจากการขายคืนได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แต่หากเป็นเงินปันผลหรือกองทุนที่มีเงื่อนไขลดหย่อนภาษี อาจมีหลักเกณฑ์ด้านภาษีแตกต่างกัน
รายละเอียดภาษีที่ควรรู้มีดังนี้

การขายกองทุนควรเป็นส่วนหนึ่งของแผนการเงิน ไม่ใช่การตัดสินใจตามราคาหน่วยลงทุนที่ปรับขึ้นหรือลงในระยะสั้น ผู้ลงทุนจึงควรศึกษาข้อมูลกองทุน ติดตามผลการดำเนินงาน และทบทวนเป้าหมายการลงทุนเป็นระยะ เพื่อให้สามารถปรับพอร์ตได้อย่างเหมาะสม
สรุปก่อนตัดสินใจขายกองทุน
สำหรับผู้ที่ต้องการบริหารเงินให้เป็นระบบมากขึ้น สามารถใช้ MAKE by KBank เป็นตัวช่วยแยกเงินตามเป้าหมายผ่าน Cloud Pocket รวมถึงเปิดบัญชีและซื้อ-ขายกองทุนผ่านแอปได้ ช่วยให้การจัดสรรเงินออมและเงินลงทุนเป็นเรื่องที่จัดการได้ง่ายขึ้น ดาวน์โหลดแอป MAKE by KBank ได้ทาง App Store และ Google Play